Sól

Sól

 

Zapotrzebowanie dzienne na Sól:  3,75-6 g

Dzieci do 8 lat: maksymalnie 3 g soli

Nie ma zapotrzebowania na sól, jest natomiast zapotrzebowanie na sód jako składnik niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Głównym produktem bogatym w sód jest sól, stosowana codziennie do różnych potraw.

Dzienne zapotrzebowanie na sód dla dorosłego człowieka wynosi 1500 mg, co w przeliczeniu na sól daje ok. 3,75 g czyli niecałą łyżeczkę od herbaty

 

https://ukladodpornosciowy.pl/sod/ Sód – zapotrzebowanie opis i występowanie

Sól to związek chemiczny składający się z metalu lub kationu amonowego połączonego z resztą kwasową.

Najpopularniejsze rodzaje soli to:

  • Sól kamienna
  • Sól kuchenna

Halitminerał z gromady halogenków. Nazwa pochodzi od greckich słów halos – sól, słony, oraz lithos – kamień. Minerał znany i używany od czasów starożytnych. Głównym składnikiem jest chlorek sodu.

Halityt (potocznie sól kamienna) to monomineralna skała zbudowana z halitu.

Budowa

Przeważającą postacią kryształów jest sześcian. Struktura kryształu charakteryzuje się regularnym ułożeniem jonów Cl i z wypełnieniem wolnych przestrzeni przez Na+. W wyższej temperaturze minerał staje się plastyczny. Również przy wzroście ciśnienia zmieniają się jego właściwości fizyczne i wówczas jest zdolny do „płynięcia” – halokineza. Płytki wyłupane z kryształów przy około 200 °C stają się giętkie i podatne na trwałe deformacje. Jest minerałem bardzo higroskopijnym, głównie na skutek małych domieszek chlorków Mg i K.

Teoretycznie zawiera 39,34% Na i 60,66% Cl.

W skupieniach halitu pospolicie obecne bywają domieszki ziaren piasku kwarcowego, substancji bitumicznych, a przede wszystkim innych chlorków i siarczanów charakterystycznych dla cyklotemów ewaporacyjnych, np. kizeryt, polihalit, karnalit, sylwin, gips, anhydryt, czasami siarka rodzima (Kłodawa).

Zabarwienie

Geneza

Jest produktem krystalizacji wód morskich lub słonych jezior. Tworzy wykwity na pustyniach. Jest obecny również wśród ekshalacji wulkanicznych. Powstają przeważnie w rejonach Ziemi charakteryzujących się suchym klimatem.

Występowanie

Sól z wody morskiej lub z wód jezior słonych pozyskuje się we: Włoszech, Francji, Portugalii, Hiszpanii, Indiach, Chinach, Rosji, Azerbejdżanie, Kazachstanie, Uzbekistanie, Arabii Saudyjskiej, Algierii, Tunezji, USA, Chorwacji.

W Polsce największe złoża soli kamiennej są wieku cechsztyńskiego, znajdują się na Kujawach (kopalnie w Inowrocławiu – wydobycie ok. 2,5 mln t rocznie i Ciechocinku, gdzie sól pozyskiwana jest metodą wypłukiwania solanki), a także we wschodniej Wielkopolsce w Kłodawie – obecnie najważniejsze złoże eksploatowane metodą podziemną, wydobycie ok. 700 tys. t rocznie, oraz na Dolnym Śląsku w Sieroszowicach – wydobycie ok. 220 tys. t rocznie.

Złoża w Małopolscemioceńskie, obecnie nieeksploatowane:

  • w Wieliczce: Kopalnia soli „Wieliczka” – wydobycie zakończono w 1996 r., a produkcja w wysokości ok. 20 tys. t soli rocznie odbywa się poprzez utylizację wód zasolonych wpływających do kopalni. Kopalnia jest przede wszystkim obiektem turystyczno-uzdrowiskowym, odwiedzanym przez ponad 1 mln turystów rocznie
  • w Bochni – w likwidacji od 1990 r., od 1995 r. prowadzona jest działalność turystyczno-uzdrowiskowa
  • w Baryczy – zakończono wydobycie w 1998 r.

Mniejsze, nieeksploatowane złoża, znajdują się także pomiędzy Żorami i Rybnikiem oraz nad Zatoką Pucką, pomiędzy Łebą a Puckiem.

Zastosowanie

Sól kuchenna – artykuł spożywczy, będący prawie czystym chlorkiem sodu (NaCl), stosowany jako przyprawa i konserwant. W handlu dostępna zwykle w formie nieoczyszczonej soli kamiennej oraz oczyszczonej soli warzonej. Często wzbogacona jest w niewielkie ilości (rzędu kilkudziesięciu ppm) związków jodu (zwykle w postaci jodku potasu lub jodanu potasu[1]), dla zapewnienia spożywającym odpowiedniej ilości tego pierwiastka w pożywieniu. Może zawierać przeciwzbrylacze, np. żelazocyjanek potasu (E-536) w ilości ok. 10 ppm[1].

Wpływ na zdrowie

Nadużywanie soli kuchennej jest jednym z czynników wpływających na powstawanie tzw. chorób cywilizacyjnych jak np. nadciśnienie tętnicze. Wyniki badań epidemiologicznych wskazują na związek nadmiernego spożycia sodu z nadciśnieniem tętniczym. W randomizowanych badaniach na każde 100 mmol (2,3 g) zmniejszonej dziennej podaży sodu, ciśnienie skurczowe obniża się o 4–6 mmHg[2]. Zgodnie z zaleceniami AACE, pacjenci z nadciśnieniem lub ciśnieniem wysokim prawidłowym powinni ograniczyć dzienne spożycie sodu do mniej niż 3 g dziennie[3]. PTNT zaleca spożycie do 6 g soli kuchennej na dobę (co odpowiada 2,3 g sodu)[4], a ESC/ESH < 3,8 g chlorku sodu (1,5 g sodu) lub przynajmniej < 5 g NaCl (< 2 g sodu)[2].

Spożywanie soli i solonych potraw zostało sklasyfikowane w roku 2007 przez World Cancer Research Fund i American Institute for Cancer Research jako czynnik sprzyjający wystąpieniu raka żołądka. Korelacja taka została potwierdzona w badaniu statystycznym opublikowanym w roku 2011[5][6].

U osób dorosłych oraz rozwijających się płodów nadmiar soli może uszkadzać wątrobę i zwiększa prawdopodobieństwa jej zwłóknienia poprzez obniżenie się wskaźnika proliferacji (namnażania komórek), podwyższonego ryzyka śmierci komórkowej oraz do nieprawidłowego kształtowania się komórek. Patologiczny mechanizm możne wynikać z braku równowagi pomiędzy stresem oksydacyjnym a układem antyoksydacyjnym[7][8].

Autor: Małgorzata Jakubczyk

 

Od dawna już wiadomo, że nadmiar soli i zawartego w niej sodu niekorzystnie wpływa na zdrowie, powodując wiele chorób układu krążenia. Aby im zapobiegać stosujmy Sól Zdrowy Wybór o obniżonej zawartości sodu, wzbogaconej potasem i magnezem.
Sól jest produktem krystalizacji wód morskich lub słonych jezior a jej historia sięga milionów lat wstecz. Soli kamiennej używał już człowiek prehistoryczny, który stosował ją do konserwacji mięsa i oczyszczania ran. Inny użytek z soli robili starożytni Rzymianie, którzy w czasie wypraw wojennych wypłacali legionistom żołd w postaci racji solnych zwanych salariami (do dziś po angielsku wypłata za pracę to salary). Jeszcze do niedawna ludy zamieszkujące Saharę używały soli jako środka płatniczego. Natomiast oczywiste dla wszystkich jest zastosowanie soli jako produktu spożywczego. Sól to ważny surowiec w przemyśle chemicznym, w rolnictwie, garbarstwie i innych dziedzinach. Od zarania dziejów ludzkości sól postrzegano jako święty dar otrzymany od Boga, a dzielenie się chlebem i solą do dziś w wielu kulturach niesie przesłanie braterstwa i przyjaźni.
Dziś sól jest „solą w oku” lekarzy i ekspertów od żywienia, bo choć jest ona niezbędna do prawidłowego funkcjonowania komórek i reguluje gospodarkę wodną i kwasowo-zasadową organizmu to jednocześnie jej nadmiar jest dla organizmu bardzo obciążający i niebezpieczny. A solimy bez umiaru – przeciętny Polak zjada beczkę soli rocznie i jest to najczęściej tradycyjna sól kuchenna, która składa się w 99% z chlorku sodu i jednocześnie jest uboga w inne mikro- i makroelementy. Zapotrzebowanie człowieka na chlorek sodu nie przekracza 0,5g na dobę, a spożycie większe niż 5g jest szkodliwe. Tymczasem przeciętnie zjadamy od 10 do 15g. dziennie a niekiedy jeszcze więcej! Solimy ogórki i pomidory, uwielbiamy śledzie, dodajemy ją do gotowania makaronu, ziemniaków czy zup. Najwięcej szkodliwego sodu ukrywa się jednak w produktach przetworzonych i gotowych do spożycia: zupach w proszku, daniach fast food, wędlinach, pieczywie czy kostkach rosołowych a nawet w ciastkach.
Sól tak bardzo zrosła się z naszym codziennym życiem, że nie wyobrażamy sobie przygotowywania potraw bez użycia choćby minimalnej ilości tej przyprawy. Tymczasem zawarty w niej sód znacząco podwyższa ciśnienie krwi, a to z kolei powoduje wiele chorób serca i całego układu krążenia. Zwiększa także możliwość wystąpienia udaru mózgu, wylewu, niewydolności krążenia, miażdżycy i innych problemów zdrowotnych. Nadmiar soli powoduje też wypłukiwanie z organizmu magnezu i potasu, spowalnia metabolizm i zatrzymuje wodę w organizmie, powodując obrzęki i przyczyniając się do otyłości. Sprzyja także rozwojowi osteoporozy i chorób przewodu pokarmowego. Wpływa nawet na nasz apetyt seksualny – niestety niekorzystnie…
Czy to oznacza, że powinniśmy całkowicie wyeliminować sól z naszego menu? Oczywiście nie, poza tym w dzisiejszych czasach jest to niemożliwe, gdyż występuje ona w prawie wszystkich przetworzonych produktach, które codziennie spożywamy. Tym ważniejsza staje się świadomość niebezpieczeństw, które niesie ze sobą nadmierne spożywanie tradycyjnej soli kuchennej. Rozwiązanie jest tylko jedno – musimy stosować sól nie tylko z umiarem, ale również taką, która ma optymalny skład, czyli zmniejszoną zawartość sodu a zwiększoną zawartość potasu i magnezu. Warunki te spełnia sól „Zdrowy wybór”- jedyny tego typu produkt w Polsce, dostępny w sieci sklepów EKO. Uzyskał on certyfikat Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii i został objęty programem Siła Serca, mającym na celu aktywne pozyskiwanie funduszy na rzecz projektów badawczych Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii i edukację w zakresie profilaktyki zdrowotnej. Postarajmy się zmienić nasze żywieniowe przyzwyczajenia i wprowadzić do naszej kuchni sól „Zdrowy wybór”, zwłaszcza że zachowuje ona smak tradycyjnej soli, ale używana zamiast niej pozwala chronić zdrowie i zapobiegać wielu chorobom. Jest jeszcze jeden, niepodważalny argument przemawiający za stosowaniem soli „Zdrowy wybór”. Troszcząc się o własne zdrowie, jednocześnie możemy pomóc innym, ponieważ kupując sól „Zdrowy wybór”, każdy z nas wspiera budowę systemu wspomagania serca dla dzieci realizowaną przez Fundację Rozwoju Kardiochirurgii.

www.zdrowywybor.pl


Licencjonowane artykuły dostarcza Artelis.pl.

Poniżej tabela z listą produktów zawierających Sól. Można sortować ( klikając w nagłówek kolumny ) oraz wyszukiwać bez odświeżania strony.

ProduktZawartość opakowaniaOpis i zamówienieZawartość w 100 g/100ml ( g )Cena ( PLN )Zawartość w porcji dziennejInne InformacjeKcal ( 100 g )BiałkaWęglowodanyTłuszcze
Odkwaszająco-regenerująca Sól kopalniana do kąpieli – SiSalt Sport1500 gcena,opis i zamówienie10045
Odkwaszająco-regenerująca sól do kąpieli z miedzią SiSalt+Cu1500 gcena,opis i zamówienie53
Pełnowartościowy posiłek Super Shake Dr Gaye500 g ( 20 porcji po 25 g )cena,opis i zamówienie0.21450,04 gSiemię lniane40420.65.623.8
SÓL HIMALAJSKA RÓŻOWA DROBNA – Pięć Przemian400 gcena,opis i zamówieniehimalajska, bardzo drobna
Suplement Alfa Aktiv600 mlCena, opis i zamówienie0.19Nacl106<0,621.4<0,1

Układ odpornościowy
Logo