Skip to content

Jod

JOD

 

Zapotrzebowanie dzienne na JOD: 150-200 µg

Dobowe zapotrzebowanie na jod w różnych okresach życia:
niemowlęta do 1 roku życia50 μg
dzieci 1-3 lat70 μg
dzieci do 6 lat90 μg
do 6-10 lat120 μg
młodzież150 μg
dorośliśrednio 200 μg
kobiety ciężarne230 μg
kobiety karmiące260 μg

Jod (I, łac. iodum) – pierwiastek chemiczny z grupy 17 – fluorowców w układzie okresowym. Jego nazwa pochodzi od stgr. ἰοειδής ioeides – fioletowy.

Jod należy do pierwiastków mało rozpowszechnionych w przyrodzie. Większe jego ilości występują w wodzie morskiej i solankach, towarzyszy także pokładom saletry potasowej np. w Chile. Występuje również w wielu codziennych produktach spożywczych, jak mleko, jaja, warzywa czy ryby, o ile pochodzą z terenów, gdzie jod występuje w glebie i w wodzie. Są to jednak ilości niepokrywające dziennego zapotrzebowania człowieka.

Znaczenie biologiczne

Jod jest dla człowieka niezbędnym mikroelementem. Jest on dostarczany z pożywieniem i wodą. Gleby i woda okolic nadmorskich są najbogatsze w jod, im dalej od morza gleby są coraz uboższe w ten pierwiastek. Najmniej jodu jest w glebie i wodzie okolic górskich i podgórskich.

Ciało zdrowego człowieka zawiera 30–50 mg jodu. Najwięcej jodu występuje w tarczycy, która ma zdolność aktywnego gromadzenia tego pierwiastka. Bez jodu niemożliwa jest produkcja w pęcherzykach tarczycy tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3), niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania wszystkich komórek organizmu.

Niedobór jodu w pożywieniu i w wodzie po pewnym czasie może prowadzić do powstania wola tarczycy. Zagrożenia takie występuje przede wszystkim w okolicach górskich. Dawniej takie tereny były miejscami endemicznego występowania wola u osób dorosłych i wrodzonego kretynizmu u dzieci. Niedobór jodu niweluje się współcześnie przez jodowanie soli kuchennej lub dodatek związków jodu do mąki.

Niedostatek jodu u dzieci zmniejsza zdolność uczenia się, spowalnia wzrost i rozwój fizyczny w okresie pokwitania. U dorosłych może upośledzać funkcje rozrodcze, utrudniać utrzymanie ciąży, prowadzić do niewydolności tarczycy i w konsekwencji do zahamowania funkcji wielu narządów i procesów życiowych organizmu.

Dobowe zapotrzebowanie na jod jest bardzo małe, ok. 200 mikrogramów, w ciągu całego życia potrzeba zatem zaledwie kilka gramów jodu. Niektóre warzywa głównie z rodziny krzyżowych (np. kapusta) zawierają rodanki, które działając antagonistycznie do jodków, mogą pogorszyć przebieg niektórych schorzeń tarczycy.

Od około 12 tygodnia płód zaczyna wytwarzać własne hormony tarczycowe. Potrzebny jod pobiera od matki, także w okresie karmienia piersią jedynym źródłem jodu dla dziecka jest matka. Dlatego szczególnie w tych okresach uzupełnianie jodu w pożywieniu matki jest ważne.

Na świecie około 1,5 miliarda ludzi żyje w rejonach dotkniętych niedoborem jodu, a wole endemiczne pojawia się u około 600 milionów ludzi. Taki sam problem występuje w Europie, a także na całym terenie Polski (oprócz wąskiego pasa wybrzeża Bałtyku), szczególnie w województwach południowych.

Jod w postaci czystej jest toksyczny. W kontakcie ze skórą wywołuje silne podrażnienia, rany i zmiany martwicze. Po spożyciu powoduje pojawienie się ciemno zabarwionych wymiotów, bólu brzucha, ciemnych plam w ustach i szumu w uszach. W cięższych przypadkach może wystąpić wstrząs, majaczenie i stupor. Duże dawki jodu mogą uszkadzać ściany żołądka i jelit, a także nerki.

Długotrwałe zażywanie zwiększonych dawek jodu prowadzi do rozwoju jodzicy. Dawka śmiertelna dla człowieka wynosi 3-4 g.

Kobieta w ciąży, lub karmiąca piersią według Lanceta, powinna dziennie otrzymywać co najmniej 250 ug jodu. Kobietom w ciąży i karmiącym zazwyczaj zaleca się suplementację jodu w postaci preparatów tabletkowych, większość z nich zawiera 150 ug jodu w postaci jodków.

Jak się to ma do zalecanej przez niektórych badaczy, w tym Jerzego Ziębę sumarycznej (dieta i suplementy) dawki nawet 12,5 mg?

Co stanowi około 80 razy, albo 100 razy więcej niż zalecane dawki, co by się zgadzało z moim artykułem, który kiedyś dawno temu, wrzuciłam w temacie – Norma spożycia jodu jest zaniżona stokrotnie

Poniżej tabela z listą produktów zawierających Jod. Można sortować ( klikając w nagłówek kolumny ) oraz wyszukiwać bez odświeżania strony.

 

ProduktZawartość opakowaniaOpis i zamówienieZawartość w 100g( µg )Zawartość w porcji dziennej lub inny pomiarInne infoKcal ( 100 g )BiałkaWęglowodanyTłuszcze
SÓL HIMALAJSKA RÓŻOWA DROBNA – Pięć Przemian400 gCena,opis i zamówienie<0.1 g Potentiometricbardzo drobna
Suplement Alfa Aktiv600 mlCena, opis i zamówienie59.423,76 µg ( 2 porcje = 40 ml )106<0,621.4<0,1
ACTIVE LIFE - 90 Witamin i minerałów946 ml ( 32 porcje po 30ml )Cena, opis i zamówienie500 µg150 µg/ 30 mlpotasu jodu13030
ALGTABLETTER – Algi morskie250/500/1000 tabletekcena,opis i zamówienie0,375 mg/ 5 tabletek