Trawienie pokarmów

Trawienie pokarmów zależy od wielu czynników np od tego z czym mieszamy dany produkt

Jedzenie, które połykamy, przebywa drogę – od jamy ustnej, gdzie zęby rozdrabniają pokarm na małe ( jest trawione poprzez ślinianki i amylazę ), łatwe do połknięcia drobinki, aż do jelita grubego zakończonego otworem odbytowym, przez który usuwane są nie strawione i zbędne resztki jedzenia.

Po rozdrobnieniu pokarmu i przed usunięciem resztek jedzenie jest transportowane do odpowiednich organów wewnętrznych i trawione.

Jak to się odbywa?

Pierwszy przystanek: żołądek

 

Połknięte jedzenie trafia z jamy ustnej do gardła, skąd jest transportowane (także przez przełyk, który przesuwa pokarm) do żołądka.

Żołądek jest wyłożony błoną śluzową, w której znajdują się gruczoły żołądkowe wydzielające sok żołądkowy – organizm człowieka produkuje dziennie 1,5-2,5 litra soku (jego wydzielanie powoduje już sam widok lub zapach jedzenia!).

W składzie soku żołądkowego możemy znaleźć:

  1. Enzymy trawienne:
  • pepsyna, która rozrywa długie łańcuchy białek, dzięki czemu zapoczątkowuje proces ich rozkładu;
  • podpuszczka, która ścina zawarte w mleku białko.
  1. Śluz:
  • zabezpiecza błonę żołądka przed samostrawieniem (tworzy warstwę ochronną o grubości 1 mm);
  • zmniejsza tarcie, które powstaje przy przesuwaniu się pokarmu.
  1. Kwas solny:
  • uaktywnia pepsynę i wytwarza odpowiednie do jej działania kwaśne środowisko;
  • zabija drobnoustroje, które wraz z pokarmem dostały się do żołądka.

Pokarmy płynne przechodzą przez żołądek bez zatrzymania, średnio obfite posiłki zatrzymują się w nim na 1-2 godziny, a bardzo obfite – nawet na 5-7 godzin.

10 głównych zasad łączenia pokarmów:

  1. Im prostsze posiłki, tym lepsze trawienie.
  2. Wysokobiałkowe pokarmy (mięso) warto jest jadać na początku posiłku. Białko potrzebuje bardzo dużej ilości soków trawiennych, podczas gdy produkty węglowodanowe i inne potrzebują ich znacznie mniej.
  3. Słone pokarmy lepiej jest jeść przed pokarmami o innych smakach. Wydzielanie soków trawiennych jest pobudzane przez słone pokarmy. Warto po przejedzeniu zjeść coś słonego (np. kiszonego ogórka). Takie postępowanie, poprzez wydzielenie soków trawiennych, pomoże zlikwidować bóle brzucha wynikające z przejedzenia. W przypadku odbijania lub zgagi, słone pokarmy jedzone w małych ilościach również pomogą je złagodzić.
  4. Kolejną cenną uwagą jest to, aby w  jednym posiłku jeść tylko jeden rodzaj skrobi. Każdy rodzaj skrobi wymaga innego środowiska trawiennego (np. kotlet z kaszy jaglanej  nie będzie dobrym połączeniem z ryżem czy ziemniakami).
  5. Produkty skrobiowe, produkty białkowe oraz tłuszczowe najlepiej  łączyć z zielonymi warzywami. Warzywa te, dzięki obecności dużej ilości przeciwutleniaczy i witamin wspomagają proces trawienia.
  6. Mleko nie powinno być łączone z innymi pokarmami,  szczególnie z mięsem. W takim połączeniu mleko ma tendencję do ścinania się, co uniemożliwia jego poprawne strawienie. Produkty mleczne fermentowane (kefir, jogurt, maślanka) nie powodują tego typu problemów.
  7. Oleje i tłuszcze można łączyć z produktami skrobiowymi, ponieważ nie opóźniają trawienia węglowodanów złożonych (dobre połączenia to np.: ziemniaki z masłem lub śmietaną, chleb z masłem,).
  8. Tłuszcze trawią się lepiej w obecności produktów kwaśnych, do których należą min. cytryny, limonki, pomidory, kiwi, granat.
  9. Słodkie pokarmy oraz owoce należy spożywać osobno. Pokarmy te stwarzają duży problem trawienny przy łączeniu z innymi. Dzięki prostej budowie trawią się jako pierwsze oraz mają tendencję do monopolizowania wszystkich funkcji trawiennych. Dlatego też inne pokarmy, czekając na swoją kolejkę do trawienia, ulegają fermentacji.
  10. Picie soków owocowych pomiędzy posiłkami może zaburzyć trawienie, chyba że od posiłku minęły co najmniej 2 godziny.

Opracowano na podstawie: Paul Pitchford „Odżywianie dla zdrowia”, Giennadij Małachow „Dieta lecznicza i rozdzielna”.

Trawienie zależy od temperatury pożywienia, oraz składu i połączenia z innymi produktami, im bardziej tłuste tym trudniej wchłanialne. Nie mieszamy białka z węglowodanami prostymi, bo to powoduje poważne zaburzenia w trawieniu.

Poniżej tabela pokazująca czas trawienia poszczególnych pokarmów.

 

Nazwa Produktuczas trawienia ( MiN) ( minuty )czas trawienia (MAX) ( minuty )
Woda00
Buliony warzywne, rosoły1520
Soki owocowe1520
Owoce melonowate2030
Sałatki2030
Bulion30120
Cukier biały30120
Dorsz ( podgrzane lub gotowane )3030
Flądra ( podgrzane lub gotowane )3030
Gotowane mleko30120
Grejpfruty3030
Herbata30120
Jabłka30120
Jaja gotowane na miękko30120
Kakao30120
Kasza manna30120
Kompot30120
Miód30120
Mleko ( 200 g)30120
Ogórek ( surowe )3040
Owoce morza ( podgrzane lub gotowane )3030
Owsianka30120
Papryka ( surowe )3040
Piwo ( 200 g)30120
Pomarańcze3030
Pomarańcze, grejpfruty, winogrona3030
Pomidor ( surowe )3040
Ryż30120
Sałata ( surowe )3040
Seler ( surowe )3040
Surowe warzywa3030
wino ( 200 g)30120
Winogrona3030
Woda niegazowana ( 200 g)30120
Żółtko jajka ( podgrzane lub gotowane )3030
Brzoskwinie4040
Gotowane warzywa (większość)4040
Gruszki4040
Jabłka, gruszki, brzoskwinie, wiśnie4040
Jarmuż ( gotowane w wodzie lub na parze )4040
Szpinak ( gotowane w wodzie lub na parze )4040
Wiśnie4040
Brokuły( gotowane w wodzie lub na parze )4545
Całe jajko ( podgrzane lub gotowane )4545
Cukinia( gotowane w wodzie lub na parze )4545
Fasolka szparagowa( gotowane w wodzie lub na parze )4545
Kalafior( gotowane w wodzie lub na parze )4545
Kukurydza( gotowane w wodzie lub na parze )4545
Buraki( gotowane w wodzie lub na parze )5050
Marchew( gotowane w wodzie lub na parze )5050
Rzepa( gotowane w wodzie lub na parze )5050
Rzodkiewka( gotowane w wodzie lub na parze )5050
Chudy serek6060
Kukurydza, ziemniaki, słodkie ziemniaki 6060
Napoje6090
Odtłuszczone mleko, , 6060
Serek wiejski6060
Twaróg6060
Ziemniaki( gotowane w wodzie lub na parze )6060
Brązowy ryż9090
Ciecierzyca9090
Fasola9090
Groch9090
Gryka9090
Kukurydza9090
Kurczak ( bez skórki podgrzane lub gotowane )9090
Owies9090
Proso9090
Rośliny strączkowe9090
Soczewica9090
Grzanki120180
Jaja na twardo120180
Kalafior120180
Kawa z mlekiem ( 200 g )120180
Nasiona dyni120120
Nasiona sezamu120120
Nasiona słonecznika120120
Nasiona soi120120
Omlet120180
Pełnotłusty serek wiejski120120
Ryba gotowana120180
Sos tatarski120180
Surowe jajka120180
Szparagi120180
Ziemniaki gotowane w osolonej wodzie120180
Ziemniaki puree120180
Mleko gotowane ( 500 g ) 120180
Piwo ( 500 g )120180
Móżdżek cielęcy ( 250 g )120180
Kakao z mlekiem ( 200 g )120180
Ryba gotowana ( 200 g 120180
Kalafior gotowany ( 150 g )120180
Szparagi gotowane ( 150 g )120180
Ziemniaki smażone ( 150 g )120180
Kompot wiśniowy ( 150 g )120180
Chleb pszenny ( 70 g )120180
Suchary ( 70 g )120180
Migdały150180
Orzechy150180
Orzechy laskowe150180
Orzechy włoskie150180
Orzeszki ziemne (surowe)150180
Chleb pełnoziarnisty180240
Cielęcina( podgrzane lub gotowane )180180
Frytki180240
Gotowana kura180240
Gotowana szynka180240
Gotowana wołowina180240
Kalarepa180240
Kotlet schabowy180240
Niezbyt tłusta kiełbasa180240
Pieczywo180240
Rzodkiewka180240
Szpinak180240
Wołowina ( podgrzane lub gotowane )180180
Nóżki cielęce gotowane ( 250 g )180240
Kurczak gotowany ( 250 g )180240
Minogi w occie ( 200 g )180240
Ryba wędzona ( 200 g )180240
Szynka surowa lub gotowana ( 160 g)180240
Chleba razowy lub pszenny ( 150 g )180240
Sałatka ziemniaczana ( 150 g )180240
Ryż gotowany ( 150 g )180240
Szpinaku gotowany ( 150 g )180240
Sałatka ogórkowa ( 150 g)180240
180240
Pieczeń cielęca ( 100 g )180240
Befsztyk tatarski ( 100 g )180240
Pieczeń z polędwicy ( 100 g )180240
Kawior ( 70 g )180240
Groch240300
Pełnotłusty twardy ser 240240
Pieczone mięso240300
Ser240300
Soczewica240300
Szczypiorek240300
Śledź solony240300
Śledź wędzony240300
Wieprzowina ( podgrzane lub gotowane )240240
Kaczka pieczona ( 280 g )240300
Filetu wołowy pieczeń ( 50 g )240300
Befsztyku smażony ( 50 g )240300
Ozory wołowe wędzone ( 50 g )240300
Gęś - pieczeń ( 50 g )240300
Śledź w occie ( 200 g )240300
Groch puree ( 200 g )240300
Mięso wędzone ( 100 g )240300
Bekon300360
Tłusta pieczeń wieprzowa300360
Mięso wieprzowe - schab ( 200 g )300360
Mięso wieprzowe - pieczeń ( 200 g )300360
Sardynki w oleju360480
Tłusta pieczona gęś i kaczka360480
Tuńczyk360480
Wędzony węgorz360480
Tłuszcz - słonina ( 200 g )420480
Tłuszcz - boczek ( 200 g )420480